dinsdag 16 juli 2013

Nieuw beweeg- en educatieprogramma ‘Met plezier bewegen om fit te worden en te blijven’

Utrecht, 15 juli 2013 - Bewegen is goed voor iedereen. Ook, of misschien wel juist, voor ouderen met een verstandelijke beperking. Het nieuwe beweeg- en educatieprogramma GOUD (Gezond Ouder met een verstandelijke beperking) helpt begeleiders en hulpverleners hier op een verantwoorde en aantrekkelijke manier vorm aan te geven. Centrale elementen: plezier en veiligheid.
 
Mensen met een verstandelijke beperking bewegen te weinig. Dat weten we uit praktijk- ervaring en dit wordt onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek. Zaak dus om deze groep, voor wie bewegen niet vanzelfsprekend is, aan het bewegen te krijgen. Veel mensen met een verstandelijke beperking zijn voor deelname aan beweegactiviteiten afhankelijk van anderen. Met als resultaat weinig beweegervaring. Daarnaast hebben veel mensen met een verstandelijke beperking een beperkt lichaamsbesef, terwijl dit een voorwaarde is om gericht lichaamsdelen te kunnen bewegen en reacties van het lichaam op bewegen te kunnen ervaren. Vanwege hun kwetsbaarheid en problemen bij mobiliteit en balans zijn reguliere beweegactiviteiten niet vanzelfsprekend geschikt voor deze doelgroep. Er is behoefte aan aangepaste  beweegactiviteiten en verantwoorde beweegprogramma’s, begeleid door professionals.

Fitter, actiever en gezonder
Het beweeg- en educatieprogramma ‘Met plezier bewegen om fit te worden en te blijven’ is speciaal voor ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking ontwikkeld. Met dit beweeg- en educatieprogramma kunnen instellingen meteen aan de slag. Het resultaat: cliënten die fitter, actiever en gezonder zijn. Want ouderen die voldoende bewegen blijven lichamelijk en geestelijk gezonder en kunnen daardoor langer zelfstandig blijven wonen. Dat geldt ook voor ouderen met een verstandelijke beperking. Beide programma’s zijn te downloaden via www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen.

Beweging én educatie
Het programma is bedoeld om uit te voeren in dag- of ontmoetingscentra voor volwassenen en ouderen met een lichte of matige verstandelijke beperking. Het programma, waarin plezier en veiligheid van de deelnemer centraal staan, bestaat uit 2 onderdelen:
 
Beweegprogramma
Bewegingsagogen werken hierin samen met activiteitenbegeleiders. Het programma bestaat uit een richtlijn voor het aanbieden van beweegactiviteiten waarin de aard, frequentie en intensiteit van de beweegoefeningen zijn beschreven, en een bundel met voor de doelgroep geschikte beweegactiviteiten.
Doel van het programma:

  • meer plezier in bewegen
  • lichamelijke activiteit bevorderen
  • fitheid bevorderen
  • bewegen onderdeel van het dagelijks leven te maken

 
Educatieprogramma
Activiteitenbegeleiders voeren het educatieprogramma uit. Het bestaat uit opdrachten, oefeningen, werkbladen, informatiebladen en foto’s. Het programma is opgebouwd rond 10 thema’s die aansluiten bij de beleving en de ervaring van de deelnemers.
Doel van het programma:

  • deelnemers meer bewust maken van hun lichaam en leren wat bewegen is
  • eventuele drempels voor bewegen wegnemen


Effecten bewezen
Het programma is de afgelopen 8 maanden uitgebreid getest. In totaal hebben 66 deelnemers hieraan deelgenomen. De gezondheid en fitheid van deze deelnemers is zowel aan het begin als aan het eind gemeten. De cijfers zijn vergeleken met die van een controlegroep van 65 cliënten met reguliere dagbesteding. Hieruit bleek dat deelnemers aan het programma meer zijn gaan bewegen, fitter zijn geworden vooral betreft hun kracht en uithoudingsvermogen. Ze zijn ook gezonder geworden, wat te zien is aan hun cholesterol en bloeddruk.

Plezier staat voorop
Een effectief programma, maar is het ook leuk? ‘Het is altijd even wennen om met iets nieuws aan de slag te gaan, vertelt Marieke van Schijndel van Ipse de Bruggen en hoofdauteur van beide programma’s. ‘Maar enige terughoudendheid bij begeleiders sloeg gelukkig snel om in enthousiasme toen zij merkten hoe enthousiast de deelnemers reageerden’.  ‘Belangrijke voorwaarde voor succes is dat managers het programma actief ondersteunen en zorgen voor benodigd personeel en geld voor materiaal. Een open deur, maar belangrijk genoeg om expliciet te benoemen’, sluit Marieke af.

Werkplaats
Het Beweeg- en educatieprogramma is ontwikkeld in een werkplaats op het Kennisplein Gehandicaptensector samen met zorgorganisaties Abrona, Amarant en Ipse de Bruggen en met Erasmus Medisch Centrum Rotterdam en de Rijksuniversiteit Groningen (afdeling bewegingswetenschappen). Subsidie van ZonMw maakte dit mogelijk.